Eerst enkele feiten: De afgelopen
twee jaar stierven er in de EU 280
mensen bij in totaal 8 terroristische aanvallen. Gemiddeld sterven er in
België alleen al meer
dan 700 mensen per jaar in verkeersongevallen. Topdoodsoorzaak in de EU zijn hart- en vaatziekten, met in 2013 zo’n 2,5 miljoen slachtoffers, gevolgd
door kanker met zo’n 1,3 miljoen doden. Ruwweg geschat is het verkeer zo’n 200 keer dodelijker dan terrorisme, en een ongezonde levensstijl is met grote voorsprong de
allergrootste ‘terrorist’, met vele duizenden doden meer op haar geweten.
 |
| De belangrijkste doodsoorzaken in de EU (aantal doden jaarlijks per 100 000 inw.). Terrorisme is nergens te bespeuren. |
Toch is het terrorisme dat
vandaag het debat in media en politiek lijkt te beheersen. Waarom? Ten eerste is
het natuurlijk makkelijker om je te keren tegen een externe vijand dan je eigen
verantwoordelijkheid te moeten erkennen in een ‘slachtpartij’ waar je zelf
dagelijks aan deelneemt. Neen, het is veel veiliger verkeersongevallen en
hartziekten te beschouwen als ‘triest’ en al je onvrede te richten op een paar gekke
moslims. (Voor de eenvoud van dit stuk zullen we het maar niet hebben over hoe
het Westen mee verantwoordelijk is voor het scheppen van de
historisch-culturele condities die tot terrorisme leiden, dat is voer voor een
ander stuk.)
Het punt dat ik echter vooral wil
maken is dat het grootste gevaar van terrorisme niet schuilt in de doden die
het veroorzaakt, maar vooral in – de naam zegt het zelf – de terreur.
Terrorisme heeft als doel om ons bang te maken, en daar is het – helaas – in
geslaagd. Terreur leidt tot haat, angst en verdeeldheid, en als deze emoties de
bovenhand krijgen in de samenleving, en media en politici er vrolijk op
inspelen, dan zijn de gevolgen niet te overzien. Zoals Yoda
zegt: ‘Angst is het pad naar het Duister. Angst leidt tot woede. Woede leidt
tot haat. Haat leidt tot lijden.’
 |
| Trumps 'moslimban': krachtdadig of kortzichtig? |
Verhitte gemoederen zorgen ervoor
dat we kortzichtige beslissingen nemen, beslissingen die op het eerste zicht
krachtdadig lijken, zoals grenscontroles, soldaten, mensen uit bepaalde landen
bannen, of mensen het land uitzetten, maar bij nader inzien absoluut geen
sluitende oplossingen zijn – alsof zoiets al zou bestaan (het is sterk de vraag
of een van de voorbije terreuraanslagen voorkomen geweest was met de genoemde
maatregelen). Verhitte gemoederen zorgen ervoor dat we niet op zoek gaan naar
de dieper liggende oorzaken van onze problemen, en dat we vergeten de vraag te
stellen: ‘Hoe komt het dat bepaalde leden van onze samenleving er zoveel afkeer
tegenover ontwikkelen dat ze, in godsnaam, willekeurig burgers vermoorden?’
Maar verhitte gemoederen leiden
vooral tot meer verhitte gemoederen, en vormen zo een ideale voedingsbodem voor
meer terrorisme. En laat dat nu net zijn wat de terroristen willen. Haat, woede
en verdeeldheid – indien de vrije loop gelaten – leiden alleen maar tot meer
haat, woede en verdeeldheid. We hebben geen confrontatie zoekende media en
politici nodig, maar vooral meer bezonnenheid en standvastigheid, en een beetje
gezond verstand. We mogen ons niet uit het lood laten slaan door de terroristen
en hen ons (links of rechts, seculier of gelovig, christen of moslim) tegen
elkaar laten opzetten, daar hebben enkel zij baat bij. De grootste terreur is
niet de terreur op onze luchthavens, kerstmarkten of treinstations, maar wel de
terreur in onze harten. Zoals we nu bezig zijn, zijn we echter de strijd tegen
deze terreur aan het verliezen.
Comments
Post a Comment